Natuurbeheer

Situering bosgebied

Het Heynsdaelebos is ongeveer 30 ha groot en maakt deel uit van een groter boscomplex van ongeveer 44 ha gelegen op de grens van Ronse met Kluisbergen. Het bos behoort tot de gordel van bijzonder waardevolle bronbossen in de Vlaamse Ardennen. Momenteel wordt het bos nog gedomineerd door beuken die zijn aangeplant na de laatste wereldoorlog, toen grote delen van het bos gekapt werden om militaire redenen. Men noemt dergelijke bossen homogeen (eenzelfde soort) en gelijkjarig (eenzelfde leeftijd).
De beuk is een woudreus die enkele kenmerken heeft die het voor andere boomsoorten haast onmogelijk maakt om samen met hem groot te worden. Zo is hij een uitgesproken schaduwsoort waardoor de bestanden in de zomer zeer donker zijn. Daardoor kunnen andere bomen het er niet uithouden. Ze kiemen er niet of sterven er als jonge boom al vrij snel af bij gebrek aan licht. Dat geldt ook voor de kruiden op de bosbodem. Vaak is enkel nog de wilde hyacint de enige overlever. Vandaar de uitgebreide paarse bloementapijten in het voorjaar.
Op de steilere hellingen is het bos evenwel gevarieerder met ondermeer zomereik, zoete kers en gewone es. Vooral in de omgeving van de verschillende bronnen zijn er nog waardevolle vegetaties met zeldzame planten.
 
Het bosbeheer in Heynsdaele heeft vooral tot doel om meer licht te brengen in het bos om het op langere termijn gevarieerder en soortenrijker te maken. Door de beuken uit te dunnen komen er in het kronendak gaten die het licht zullen doorlaten tot op de bodem.

In het bos komen ook heel wat typerende bosvogels zoals boomklever, bosuil en glanskop tot broeden. Er zijn verschillende soorten salamanders te vinden in de poelen en in de beken. Lange tijd dacht men dat de vuursalamander er niet meer voorkwam, maar recente waarnemingen wijzen op herstel van deze zeldzame soort. Meer nieuws over de vuursalamander in boswerken 2009.  Het bos is ook aantrekkelijk voor verschillende vleermuissoorten zoals bijvoorbeeld de rosse vleermuis.

In november 2006 werden de paddestoelen die op het domein te bewonderen zijn voor het eerst geïnventariseerd. Wij hebben er een aparte pagina aan gewijd.
 

Bosbeheer

De bosgebieden zijn voor het publiek niet vrij toegankelijk omwille van de aard van het opvoedingsproject van het provinciaal instituut.

Het Provinciebestuur Oost-Vlaanderen maakte in het kader van het Bosdecreet een uitgebreid bosbeheerplan en een bijhorend toegankelijkheidsreglement op voor het Heynsdaelebos volgens de criteria duurzaam bosbeheer. Deze criteria houden ondermeer in dat het beheer afgestemd wordt op een veelheid aan soorten, gevarieerd in leeftijdsopbouw, met voldoende open plekken en bosranden en met voldoende dood hout in staande en in liggende vorm.
Ook de economische functie blijft van tel want een duurzame houtoogst werd verankerd in de kapregeling, die over 20 jaar werd gespreid. De geoogste houtvolumes liggen daarbij altijd lager dan de natuurlijke aanwas (= jaarlijkse diktegroei van de bomen). Op die manier blijft de toekomst van het bos als bosgebied verzekerd.
Op 23 juli 2007 keurde het Agentschap voor Natuur en Bos (ANB) het uitgebreid bosbeheerplan voor Heynsdaelebos goed, gevolgd op 12 september 2007 door de Provincieraad. Voor de uitwerking ervan werd een meerjarenplanning opgesteld.
In het bosbeheerplan worden volgende beheerdoelstellingen voor Heynsdaelebos vooropgesteld:
  • streven naar een evenwichtig en gevarieerd bosecosysteem met een veelheid aan biotopen en leefgemeenschappen;
  • geleidelijke omvorming van de beukenbestanden naar een meer gemengd bostype met een gevarieerde struiklaag;
  • uitbreiding van het habitat "essenbronbos" en verbetering van de kwaliteit van de bronbeken;
  • ontwikkeling van gradiëntrijke bosranden, geleidelijke bosovergangen en aansluiting van kleine landschapselementen op het bos;
  • creatie van luwe beekplassen als potentiële voortplantingshabitat voor de vuursalamander;
  • afbakening van een speelzone voor de jongeren van het tehuis;
  • verdere ontoegankelijkheid van de bosgebieden voor het publiek, behoudens occasionele toestemming langs een vast afgebakend pad;
  • mogelijkheid voorzien van aansluiting van een aanwezig wandelpad op een openbare wandelroute van de stad Ronse
Het beheer van de bosgebieden van het Provinciaal Instituut Heynsdaele wordt gecoördineerd door:
José De Laender
directie Sport- en Recreatiedomeinen   PAC Het Zuid   Woodrow Wilsonplein 2 - 9000 Gent   tel: 09 267 76 32   jose.de.laender@oost-vlaanderen.be
Aanspreekpunt ter plaatse:
Filip Claeys
Technisch Adviseur-Coördinator   Provinciaal Instituut Heynsdaele   Eisdale 1 - 9600 Ronse   tel: 055 23 09 10   filip.claeys@heynsdaele.be
 
Frederick Maes
Ploegbaas onderhoud   Provinciaal Instituut Heynsdaele   Eisdale 1 - 9600 Ronse   tel: 055 23 09 10   frederick.maes@oost-vlaanderen.be
In bijlage een overzicht van de boswerken uitgevoerd in 2009 in uitvoering van het bosbeheerplan.
 
 
FSC-label als kers op de taart
 
In 2008 startte het Agentschap voor Natuur en Bos in de regio Vlaamse Ardennen de procedure op om enkele bossen met goedgekeurd beheerplan te certificeren en ze aan te melden voor het FSC-label. Meer informatie over FSC-hout kan bekomen worden op de website www.fsc.org (engelstalig) en www.fair-timber.be. In de linkerkolom van de laatste website staat een directe link naar het FSC-groepscertificaat van het Agentschap voor Natuur en Bos.
 
Het provinciebestuur heeft zich in 2008 geëngageerd om samen met het ANB in te stappen in de FSC-certificering van zijn bosgebieden. Het FSC-label van de Forest Stewardship Council wordt immers wereldwijd aanzien als dé garantie voor hout- en papierproducten afkomstig uit verantwoord beheerde bossen.
 
Sinds 10 februari 2009 behaalde Heynsdaelebos, overigens als eerste bosgebied van het provinciebestuur, dan ook de hoogste internationale onderscheiding voor bosbeheer onder de vorm van het FSC-label. Het provinciebestuur koppelt hiermee de theorie van duurzaam bosbeheer aan de praktijk in een ecologisch (potentieel) zeer rijk Zuid-Oost-Vlaams bosgebied.
Comments